Has altın nedir, nasıl hesaplanır?
"Has altın", bir takının veya külçenin içindeki saf (24 ayar) altın miktarını ifade eder. Bir takının brüt ağırlığı (tartıda gördüğün gram), o takının gerçek altın değerini göstermez; çünkü çoğu takı dayanıklılık için başka metallerle alaşımlanmıştır. Has gramı bulmak için brüt ağırlığı ayarın milyem karşılığıyla çarparız:
has gram = brüt gram × ayar milyemi
Örneğin 10 gram, 14 ayar bir bileziğin içinde 10 × 0,585 = 5,85 gram has altın vardır; geri kalan 4,15 gram başka metallerdir (genelde gümüş, bakır ya da çinko).
Ayar/milyem tablosu
- 8 ayar: milyem 0,333, en düşük yaygın takı ayarı.
- 14 ayar: milyem 0,585, dayanıklı, sık kullanılan takılarda görülür.
- 18 ayar: milyem 0,750, modern/İtalyan tarzı takılarda yaygın.
- 22 ayar: milyem 0,916, geleneksel Türk bilezik ve ziynet altınlarının standardı.
- 24 ayar: milyem 1,000, has altının kendisi, alaşımsız.
Sık sorulan sorular
Damgada ayar yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Damgasız ya da okunaksız bir parçanın gerçek ayarı bu araçla tahmin edilemez; bir kuyumcuya ayar tayini (mihenk taşı ya da elektronik test) yaptırman gerekir.
Has altın hesaplaması ile Bilezik/İşçilik Hesabı farkı ne?
Bu araç sadece has altın miktarını ve saf değerini bulur. Bilezik/İşçilik Hesabı aracı ise buna ek olarak alırken ödeyeceğin işçilik payını da hesaba katar, vitrin fiyatını tahmin eder.
Milyem ne demek?
Milyem, bir alaşımdaki saf altın oranının binde cinsinden ifadesidir. Örneğin 22 ayar altının milyemi 916'dır, yani bu alaşımın 1000 gramının 916 gramı saf (24 ayar) altındır. Ayar 24 üzerinden, milyem 1000 üzerinden aynı bilgiyi anlatır.
22 ayar bilezik neden 24 ayardan (has altından) daha ucuzdur?
Aynı brüt (tartılan) gram için 22 ayar bir bileziğin içindeki saf altın miktarı, 24 ayar has altından daha azdır (milyem farkı yüzünden, 916'ya karşı 1000). Geri kalan kısım dayanıklılık için eklenen bakır, gümüş gibi başka metallerdir. Bu yüzden aynı gram üzerinden karşılaştırıldığında 22 ayarın saf altın değeri daha düşük çıkar; buna işçilik ücreti eklenirse nihai fiyat farkı değişebilir.
Kuyumcular neden fiyatı has altın üzerinden hesaplar?
Ayar çeşitliliği (8'den 24'e) yüzünden brüt gram tek başına karşılaştırılabilir bir ölçü değildir; iki farklı ayardaki takı aynı gram olsa da farklı miktarda saf altın taşır. Has altına çevirmek, farklı ayarlardaki ürünleri ortak, standart bir birimde (24 ayar eşdeğeri) fiyatlandırmayı ve karşılaştırmayı mümkün kılar; sektörün ortak dili bu yüzden has gramdır.
Kaynak ve kapsam
Sayfa içeriği son güncellendi: 13 Eylül 2026
Veri güncelliği
- Gram altın ve döviz kuru: Canlı, en fazla 60 saniyede bir tazelenir
Kapsam dışı
- Milyem değerleri standart piyasa tanımlarıdır (8 ayar 333, 14 ayar 585, 18 ayar 750, 22 ayar 916); damgasız ya da şüpheli parçalarda gerçek saflık farklı olabilir.
- İşçilik, taş, kaplama gibi altın dışı unsurların değeri hesaba katılmaz.
- Kuyumcu alış/satış makası dahil değildir, tek bir spot fiyat kullanılır.